[[{"content_id":681955,"content_number":0,"portal_id":155,"lang_id":"fa","content_title":"سالروز ولادت امام حسن عسکری علیه السلام مبارک باد","content_rtitr":"","content_short_title":null,"content_summary":"سالروز ولادت امام حسن عسکری علیه السلام مبارک باد","content_summary_fill":1,"content_body":"سن بن علی بن محمد(ع) مشهور به امام حسن عسکری(ع) (۲۳۲-۲۶۰ق) یازدهمین امام شیعیان اثناعشری است که به مدت شش سال امامت را بر عهده داشت. او فرزند امام هادی(ع) و پدر امام مهدی(عج) است.\r\n\r\nمشهورترین لقب وی، عسکری است که به اقامت اجباری&zwnj;اش در سامرا اشاره دارد. او در سامرا تحت مراقبت حکومت عباسی قرار داشت و برای فعالیت&zwnj;هایش با محدودیت روبه&zwnj;رو بود. امام عسکری(ع) از طریق نمایندگان خود و نیز از راه نامه&zwnj;نگاری با شیعیان ارتباط داشت. عثمان بن سعید، نخستین نایب خاص امام زمان(عج)، از نمایندگان خاص وی نیز به شمار می&zwnj;رفت.\r\n\r\nامام حسن عسکری(ع) در ۸ ربیع&zwnj;الاول سال ۲۶۰ قمری، در ۲۸ سالگی در سامرا به شهادت رسید و در کنار مرقد پدرش دفن شد. مدفن آن دو به حرم عسکریین مشهور است و از زیارتگاه&zwnj;های شیعیان در عراق به شمار می&zwnj;آید.\r\n\r\nاحادیثی از امام عسکری(ع) در موضوعات تفسیر قرآن، اخلاق، فقه، امور اعتقادی، ادعیه و زیارت روایت شده است.\r\n\r\nزندگی&zwnj;نامه\r\n\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\r\n\t\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\tن\r\n\t\t\t\tب\r\n\t\t\t\tو\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\tامام حسن عسکری علیه&zwnj;السلام\r\n\t\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tپیامبر اکرم\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tحضرت فاطمه&zwnj;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام علی\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام حسین\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام سجاد\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام محمد باقر\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام جعفر صادق\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام موسی کاظم\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام رضا\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام جواد\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام هادی\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\tنرجس\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام حسن عسکری\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\t&nbsp;\r\n\t\t\t\t\t\tامام مهدی\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\r\n\t\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\tنسب:&zwnj; نسب امام حسن عسکری(ع) با هشت واسطه به علی بن ابی&zwnj;طالب(ع) نخستین امام شیعیان می&zwnj;رسد.[۱] پدرش امام هادی(ع)، دهمین امام شیعیان اثناعشری است. به نقل از منابع شیعی، مادرش کنیز بود و حُدیث یا &laquo;حدیثه&raquo; نام داشت.[۲] در برخی از منابع نام او &laquo;سوسن&raquo;،[۳] &laquo;عسفان&raquo;[۴](گفته شده این نام تنها در کتاب نوبختی ذکر شده است. [۵]) حَرْبیّه [۶]و سلیل[۷] نیز ثبت شده است. امام عسکری(ع) برادری به نام جعفر داشت که به جعفر کذاب معروف است. او پس از شهادت امام عسکری(ع)، ادعای امامت کرد و با انکار تولد فرزندی برای او، به عنوان تنها وارث او مدعی میراث آن حضرت شد.[۸] سید محمد و حسین دیگر برادران او بوده&zwnj;اند.[۹]\r\n\r\n\r\nمقالهٔ اصلی: فهرست کنیه&zwnj;ها و لقب&zwnj;های امام حسن عسکری(ع)\r\n\r\n\r\n\tلقب&zwnj;ها: لقب&zwnj;های وی را هادی، نقی، زَکیّ، رفیق و صامِت ذکر کرده&zwnj;اند. برخی از مورخان لقب &laquo;خالِص&raquo; را هم گفته&zwnj;اند.[۱۰] ابن الرضا نیز لقبی است که امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) به آن شهرت یافته&zwnj;اند.[۱۱] لقب &laquo;عسکری&raquo; نیز مشترک میان امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع)، است زیرا هر دو در شهر سامرا اقامت اجباری داشتند. &laquo;عسکر&raquo; عنوان غیرمشهوری برای سامرا بوده است.[یادداشت ۱] [۱۲] همچنین به خاطر اشتراک نام &laquo;حسن&raquo; میان ایشان و امام حسن مجتبی(ع)، ایشان را &laquo;&nbsp;حسن اخیر&raquo; نیز خوانده&zwnj;اند.[۱۳]\r\n\r\n\r\n\r\n\tکنیه: کنیه وی &laquo;ابومحمد&raquo; بود.[۱۴] در بعضی منابع کنیه&zwnj;های ابوالحسن،[۱۵] ابوالحجه،[۱۶] و ابوالقائم[۱۷] نیز به کار رفته&zwnj; است.\r\n\tتولد: بیشتر منابع تولد ایشان را در مدینه دانسته&zwnj;اند[۱۸] با این حال از تولد او در سامرا نیز سخن رفته است.[۱۹] بیشتر منابع متقدم امامیه ولادت حضرت را در ربیع&zwnj;الثانی سال ۲۳۲ق دانسته&zwnj;ند.[۲۰] در روایتی به نقل از امام حسن عسکری(ع) نیز همین تاریخ ذکر شده است.[۲۱] برخی دیگر از منابع امامیه و اهل&zwnj;سنت ولادت حضرت را در سال ۲۳۱ق نیز نوشته&zwnj;اند.[۲۲] شیخ مفید در &laquo;مَسارّ الشیعة&raquo; و &laquo;حدائق الریاض&raquo; ولادت امام را ۱۰ ربیع&zwnj;الثانی آورده است.[۲۳] در قرن ششم قمری این قول به حاشیه رفت و تولد حضرت در ۸ ربیع&zwnj;الثانی شهرت یافته است[۲۴] که قول مشهور نزد امامیه نیز هست.\r\n\r\n\r\n\r\n\tشهادت: امام عسکری(ع) ۸ ربیع&zwnj;الاول سال ۲۶۰ قمری[۲۵] در دوره حکومت معتمد عباسی در ۲۸ سالگی به شهادت رسید.[۲۶] گزارش&zwnj;هایی نیز درباره شهادت او در ماه&zwnj;های ربیع&zwnj;الثانی و جمادی&zwnj;الاولی نیز وجود دارد.[۲۷] شیخ مفید برآن است او به سبب بیماری از دنیا رفت؛[۲۸] اما بنا به گفته فضل بن حسن طبرسی در اعلام الوری، بسیاری از علمای امامیه معتقدند که امام عسکری(ع) همچون دیگر امامان بر اثر مسمومیت شهید شده است.[۲۹] مستند آنان روایت &laquo;و الله ما منّا الا مقتول شهید&raquo; منقول از امام صادق(ع) است.[۳۰] همچنین سید جعفر مرتضی عاملی تاریخ&zwnj;پژوه، سخن شیخ مفید(وفات امام به سبب بیماری) را حمل بر تقیه کرده است. [۳۱] بر اساس برخی گزارش&zwnj;های تاریخی دو خلیفه قبل از مُعْتَمَد نیز در صدد قتل امام عسکری(ع) برآمده بودند. در روایتی آمده است مُعْتَزّ عباسی به حاجِب( دربانِ مخصوص) خود دستور داد امام را در مسیر کوفه به قتل برساند ولی با آگاه شدن مردم، موفق نشد.[۳۲] بر اساس گزارش دیگری، مُهتَدی عباسی نیز تصمیم گرفت امام را در زندان به شهادت برساند ولی تصمیم او عملی نشد و دوره حکومت او به سر رسید.[۳۳] امام عسکری(ع) در خانه&zwnj; خود در سامرا، که پیشتر امام هادی(ع) نیز در آنجا دفن شده بود، مدفون است.[۳۴] به نقل عبدالله بن خاقان، وزیر معتمد عباسی[۳۵] پس از شهادت امام عسکری(ع)، بازارها تعطیل شد و بنی&zwnj;هاشم، بزرگان، رجال سیاسی و مردم در تشییع پیکر او شرکت کردند.[۳۶] این روز در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به مناسبت آغاز امامت امام زمان(ع) تعطیل رسمی است.[۳۷]\r\n\r\n\r\n\r\n\tهمسر:&zwnj; طبق نقل مشهور، امام عسکری(ع) همسری اختیار نکرد و نسل او تنها از طریق کنیزی ادامه یافت که مادر حضرت مهدی(عج) است.[۳۸] منابع، نام مادر امام مهدی(عج) را متعدد و مختلف ذکر کرده&zwnj;اند. در منابع آمده است امام حسن عسکری(ع) خادمان و کنیزان متعدد رومی، صَقلایی و تُرک داشت[۳۹] و شاید این اختلاف در نام مادر امام زمان، از سویی به سبب تعدد کنیزان و از سوی دیگر به منظور پنهان نگاه&zwnj;داشتن تولد امام مهدی(عج) بوده است.[۴۰]\r\n\r\n\r\n\r\n\tفرزند: بر اساس اکثر منابع شیعه، تنها فرزند امام عسکری(ع)، امام زمان(عج)&zwnj; مسمّا به &laquo;م&zwnj;ح&zwnj;م&zwnj;د&raquo; است.[۴۱] از علمای اهل سنت نیز کسانی چون ابن اثیر، شَبْلَنجی و ابن صباغ مالکی نیز نام محمد را به عنوان فرزند امام عسکری ذکر کرده&zwnj;اند.[۴۲]\r\n\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tدرباره فرزندان حضرت، اقوال دیگری هم وجود دارد و او را دارای سه پسر و سه دختر شمرده&zwnj;اند.[۴۳] خصیبی افزون بر امام مهدی(عج) از دو دختر به نام&zwnj;های فاطمه و دَلاله نام برده[۴۴] و ابن ابی&zwnj;الثلج افزون بر آن امام، پسری به نام موسی و دو دختر به نام&zwnj;های فاطمه و عایشه (یا اُمِّ موسی) را برشمرده است،[۴۵] اما در برخی کتب انساب، نام&zwnj;های ذکر شده، خواهران و برادران امام حسن عسکری(ع) هستند[۴۶] که شاید با فرزندان او خلط شده&zwnj;اند. در مقابل، برخی از منابع اهل سنت وجود فرزندی برای امام عسکری را انکار کرده&zwnj;اند[۴۷] که احتمالاً این دیدگاه به خاطر مخفی بودن ولادت امام دوازدهم و عدم اطلاع آنان از تولد وی بوده است.[۴۸]\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\r\n\t\r\n\r\n\r\n\r\n\tانتقال به سامرا: در سنین کودکیِ امام حسن عسکری(ع)، پدرش امام هادی(ع) به اجبار به عراق فراخوانده شد و در سامرا، پایتخت آن روز عباسیان، تحت&zwnj;نظر قرار گرفت. در این سفر امام عسکری(ع) نیز همراه پدر بود. مسعودی زمان این سفر را سال ۲۳۶ق[۴۹] و نوبختی سال ۲۳۳ق[۵۰] گفته&zwnj;اند. امام حسن عسکری بیشتر عمر خود را در سامرا گذراند و مشهور است که او تنها امامی است که به حج نرفت، ولی در عیون اخبار الرضا و کشف الغمه روایتی نقل شده که راوی، آن را در مکه از امام حسن عسکری(ع) شنیده است.[۵۱]\r\n\r\n\r\n\r\nامام حسن عسکری(ع):\r\n\r\n\r\nبرای ما در کتاب خدا حقی قرار داده شده است و ما نزدیکان رسول خدا هستیم و خداوند ما را پاک گردانیده است؛ هیچ کس جز دروغگو این مقام را ادعا نمی&zwnj;کند.\r\n\r\n\r\nعلامه مجلسی، بحارالانوار، ۱۳۶۳ش، ج۷۵، ص۳۷۲.\r\n\r\n\r\nدلایل و مدت امامت\r\n\r\nمدت امامت امام عسکری(ع) شش سال (از ۲۵۴ تا ۲۶۰ق) بود. مهم&zwnj;ترین دلیل برای امامت حسن بن علی عسکری(ع) پس از شهادت امام هادی(ع)، وصیت و احادیث امام هادی(ع) درباره جانشینی او است.[۵۲] شیخ مفید در الارشاد بیش از ده روایت و نامه دراین&zwnj;باره آورده است.[۵۳] اکثر شیعیان و یاران امام هادی(ع) نیز پس از شهادت ایشان، به امام حسن عسکری(ع) به عنوان امام رجوع کردند،[۵۴] ولی عده اندکی جعفر بن علی، معروف به جعفر کذاب پسر دیگر امام هادی(ع)، را امام خود خواندند و عده&zwnj;ای نیز به امامت سید محمد که در زمان امام هادی(ع) از دنیا رفته بود، معتقد شدند.[۵۵] برخی که از ادعای امامت جعفر کذاب حمایت می&zwnj;کردند، اشکالاتی بر امامت امام عسکری(ع) وارد می&zwnj;ساختند. اینان که عموماً جایگاه علمی مناسبی هم نداشتند گاه مدعی می&zwnj;شدند دانش امام را سنجیده و آن را در سطح دانشِ کامل که برای ائمه(ع) لازم است، نیافته&zwnj;اند.[۵۶] گاهی نیز مدعی می&zwnj;شدند در نامه&zwnj;های امام غلط&zwnj;های دستوری یافته&zwnj;اند.[۵۷] آنها برخی مواقع به نوع لباسی که امام پوشیده بود ایراد می&zwnj;گرفتند.[۵۸] و گاه در شئون امامت دخالت کرده و از امام به خاطر عملکرد وکیلانش انتقاد می&zwnj;کردند.[۵۹] همچنین گاه دستورات امام و فرستاده&zwnj;ی ایشان را نمی&zwnj;پذیرفتند.[۶۰] از همین رو بود که امام عسکری(ع) می&zwnj;فرمود هیچ یک از پدرانشان به اندازه او مورد شک و تردید شیعیان قرار نگرفته است.[۶۱] امام استمرار این گونه رفتارها را از عواملی می&zwnj;داند که ممکن است به سلب نعمت الهی منجر شود.[۶۲] مدرسی طباطبایی معتقد است شاید همین ناسپاسی&zwnj;ها و کفران نعمت&zwnj;ها موجب شد که سرانجام جامعه شیعه از نعمت حضور امام معصوم محروم گردید.[۶۳]\r\n\r\nشرایط سیاسی\r\n\r\nدوره امامت امام عسکری(ع) با سه خلیفه عباسی همزمان بود: معتز عباسی(۲۵۲-۲۵۵ق)، مهتدی (۲۵۵-۲۵۶ق) و معتمد (۲۵۶-۲۷۹ق).\r\n\r\nشاید نخستین موضع سیاسی ثبت شده در زندگی امام حسن عسکری(ع) مربوط به زمانی باشد که امام حدود بیست سال داشت و پدرش هنوز زنده بود. ایشان در نامه&zwnj;ای به عبدالله بن عبدالله بن طاهر از امیران صاحب نفوذ در دستگاه عباسی، که از دشمنان مستعین(المستعین بالله احمد بن محمد۸۶۲-۸۶۶م.)، خلیفه وقت به شمار می&zwnj;آمد، خلیفه را فردی طغیان&zwnj;گر خواند و ساقط شدن او را از خدا خواست.[۶۴]\r\n\r\nپس از قتل مستعین، معتز به قدرت رسید در آغاز حکومت او رفتار خصومت&zwnj;آمیزی نسبت به امام هادی(ع) و امام عسکری(ع) گزارش نشده است. پس از شهادت امام هادی(ع) نیز شواهد حکایت از آن دارد که با وجود محدودیت&zwnj;هایی که برای فعالیت&zwnj;های امام عسکری(ع) اعمال می&zwnj;شده، امام از آزادی نسبی برخوردار بوده است. برخی از ملاقات&zwnj;های حضرت با شیعیان در اوائل امامت خود، این مسئله را تأیید می&zwnj;کند. اما پس از گذشت یک سال، خلیفه به امام بدگمان شد و در سال ۲۵۵ق ایشان را زندانی کرد. امام در دوره یک&zwnj;ساله خلیفه بعدی (مُهتَدی۲۵۵-۲۵۶ق.) نیز همچنان در زندان بود.\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\tحاکمان زمان امام حسن عسکری(ع)\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\tمعتمد عباسی ۲۵۶-۲۷۹ق\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\tمهتدی عباسی ۲۵۵-۲۵۶ق\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\tمعتز عباسی ۲۵۲-۲۵۵ق\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\tامامت امام حسن عسکری (ع) ۲۵۴-۲۶۰ق\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t۲۵۴\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t۲۵۵\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t۲۵۶\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t۲۵۷\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t۲۵۸\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t۲۵۹\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t۲۶۰\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\r\n\t\r\n\r\n\r\nبا آغاز خلافت معتمد در سال ۲۵۶ق که با قیام&zwnj;های شیعی روبه&zwnj;رو بود، امام از زندان آزاد شد و به سازماندهی اجتماعی و مالی امامیه اهتمام ورزید. از این رو در صفر سال ۲۶۰ق امام به دستور معتمد به زندان افتاد و خلیفه روزانه اخبار مربوط به امام را پیگیری می&zwnj;کرد.[۶۵] یک ماه بعد امام از زندان آزاد شد ولی با حفاظت نگهبانان به خانه حسن بن سهل وزیر مأمون در نزدیکی شهر واسط منتقل شد.[۶۶]\r\n\r\nیکی از عواملی که اوضاع سیاسی را برای امام عسکری(ع) و شیعیان سخت&zwnj;تر می&zwnj;کرد شهرت یافتنِ قیام امام دوازدهم(عج) بود. شیخ مفید دوران امامت امام عسکری (ع) را روزگار سخت توصیف کرده است.[۶۷] وی معتقد است در مذهب امامیه آمدن امام منتظَر مشهور شده بود و خلیفه که می&zwnj;دانست شیعیان انتظار آمدن او را می&zwnj;کشند در جستجوی فرزند امام عسکری (ع) بود و تلاش و کوشش بسیاری برای اطلاع یافتن از آن حضرت می&zwnj;کرد. به همین دلیل بود که امام عسکری (ع) ولادت فرزندش را مخفی کرد.[۶۸] شیخ طوسی بر این باور است که امام عسکری(ع) با توجه به این شرایط بود که در وصیت خود موقوفات و صدقاتش را به مادرش حُدیث ارجاع داد.[۶۹]\r\n\r\nقیام&zwnj;ها و شورش&zwnj;ها\r\n\r\nدر زمان امام حسن عسکری(ع)، حرکت&zwnj;های اعتراض&zwnj;آمیزی انجام گرفت که برخی از آنها از سوی شیعیان و برخی با سوءاستفاده از نام علویان بود.\r\n\r\n\r\n\tقیام علی بن زید و عیسی بن جعفر: این دو که علوی و از تبار امام حسن مجتبی(ع) بودند، در سال ۲۵۵ هجری در کوفه قیام کردند. معتز، سپاهی به فرماندهی سعید بن صالح به سوی آنها فرستاد و این قیام را سرکوب کرد.[۷۰]\r\n\r\n\r\n\r\n\tقیام علی بن زید بن حسین: وی از نوادگان امام حسین(ع) بود و در زمان مهتدی عباسی در کوفه قیام کرد. شاه بن میکال با سپاهی به مقابله او رفت ولی شکست خورد. وقتی معتمد عباسی به قدرت رسید، کیجور ترکی را به سوی او فرستاد. علی بن زید پس از چندی تعقیب و گریز در سال ۲۵۷ هجری قمری کشته شد.[۷۱]\r\n\r\n\r\n\r\n\tقیام احمد بن محمد بن عبدالله: او در زمان معتمد عباسی در مصر بین بَرْقه و اسکندریه قیام کرد و با پیروان زیادی که پیدا کرد، ادعای خلافت نمود. احمد بن طولون، کارگزار ترک خلیفه در آن دیار، سپاهی به سوی او فرستاد و یاران او را از اطرافش پراکنده ساختند و او را کشتند.[۷۲]\r\n\r\n\r\n\r\n\tقیام صاحب زنج: زنگیان به رهبری علی بن محمد معروف به صاحب زنج در سال ۲۵۵ قمری علیه خلیفه عباسی قیام کردند.[۷۳] این قیام پانزده سال طول کشید و مناطق وسیعی را تحت اشغال خود در آورد.[۷۴] امام حسن عسکری(ع) صاحب زنج را از اهل بیت نمی&zwnj;دانست.[۷۵]\r\n\r\n\r\nارتباط امام و شیعیان\r\n\r\nبا توجه به فشارهای عباسیان بر شیعیان، جامعه شیعه در تقیه به سر می&zwnj;برد. با این حال امام حسن عسکری(ع) نسبت به اداره امور شیعیان و گردآوری وجوهات اهتمام داشت و وکیلانی به سرزمین&zwnj;های مختلف می&zwnj;فرستاد.[۷۶]\r\n\r\nدیدار با امام\r\n\r\nاز گزارش&zwnj;های تاریخی برمی&zwnj;آید که در بخش&zwnj;هایی از زندگی امام عسکری(ع)، محدودیت&zwnj;هایی برای ارتباط مستقیم شیعیان با امام وجود داشت.[۷۷]\r\n\r\n\r\n\r\nامام عسکری(ع):\r\n&laquo;عبادت، بسیاریِ روزه و نماز نیست، بلکه عبادت، اندیشیدنِ بسیار در امر الهی است&raquo;\r\n\r\n\r\nابن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۴۸۸.\r\n\r\n\r\nاز این رو هنگامی که امام به دارالخلافه برده می&zwnj;شد، شیعیان در مسیر حرکت او حاضر می&zwnj;شدند تا او را ملاقات کنند.[۷۸] شیخ طوسی خبری نقل کرده که حاکی از تجمع مردم هنگام عبور امام عسکری(ع) و احترام آنها به وی است.[۷۹] ولی به خاطر مراقبت&zwnj;های حکومت، گاه امام(ع)، شیعیان را از همین نوع رابطه با خود نیز منع می&zwnj;کرد. علی بن جعفر حلبی نقل کرده: در یکی از روزها که قرار بود امام به&zwnj; دارالخلافه برود ما به انتظار دیدار وی جمع شدیم؛ در این حال از طرف آن حضرت توقیعی (نوشته&zwnj;ای) بدین مضمون به ما رسید: &laquo;کسی بر من سلام و حتی اشاره هم به طرف من نکند؛ زیرا در امان نیستید.&raquo;[۸۰]\r\n\r\nنمایندگان امام\r\n\r\nمقالهٔ اصلی: سازمان وکالت\r\n\r\nامام عسکری(ع) مانند امامان پیش از خود از نمایندگانی جهت ارتباط با شیعیان استفاده می&zwnj;کرد. در منابع امامی عثمان بن سعید به عنوان باب [نماینده و رابط امام با مردم] شناخته شده است. وی پس از شهادت امام عسکری(ع)، نخستین نایب خاص امام زمان(عج) در غیبت صغری بود.[۸۱] همچنین عقید، خادمِ خاصِ وی که امام او را از کودکی بزرگ کرده بود حامل بسیاری از نامه&zwnj;های ایشان به شیعیان بود.[۸۲] فردی با کنیه &laquo;ابوالادیان&raquo; خادم او نیز ارسال تعدادی از نامه&zwnj;ها را به عهده داشته است.[۸۳]\r\n\r\nنامه&zwnj;نگاری\r\n\r\nاز راه&zwnj;های ارتباطی شیعیان با امام عسکری(ع)، مکاتبه بود؛ برای نمونه می&zwnj;توان به نامه&zwnj;های ایشان به علی بن حسین بن بابویه[۸۴] و نامه به مردم قم و آبه(آوه)[۸۵] اشاره کرد. در کتاب کمال الدین آمده است ایشان اندکی قبل از شهادت، نامه&zwnj;های متعددی را به دست خود برای مدینه نوشت.[۸۶] شیعیان نیز در مسائل و موضوعات مختلف برای ایشان نامه می&zwnj;نوشتند و پاسخ آن را دریافت می&zwnj;کردند.\r\n\r\nآماده&zwnj;&zwnj;سازی شیعیان برای عصر غیبت\r\n\r\nبرخی از منابعی که به تحلیل وقایع تاریخی عصر امام عسکری(ع) پرداخته&zwnj;اند، معتقدند که ایشان اقداماتی برای آماده&zwnj;سازی ورود شیعه به عصر غیبت انجام داد: سخن گفتن امام عسکری(ع) با اصحاب خود از پسِ پرده و اینکه بیشتر فعالیت&zwnj;های مربوط به امام، توسط وکیلان او انجام می&zwnj;گرفت را از جمله این اقدامات دانسته&zwnj;اند.[۸۷] مدرسی طباطبایی بر این باور است که امام عسکری برای آموزش نحوه حل مسائل علمی، گاه پاسخ سؤال&zwnj;های فقهی را به صورت کامل بیان نمی&zwnj;کرد[۸۸] و گاه نیز به بیان قاعده&zwnj;ای کلی می&zwnj;پرداخت تا فقها بتوانند به کمک آن، به پاسخ برسند.[۸۹] [یادداشت ۲]بعضی اوقات نیز امام برای پاسخ به پرسش&zwnj;های فقهی مراجعه به کتاب&zwnj;های حدیثی شیعه را پیشنهاد می&zwnj;داد.[۹۰] با این&zwnj;گونه اقدامات، جامعه شیعه آموزش می&zwnj;دید تا مشکلات و مسائل فقهی و عقیدتی خود را بدون نیاز به مراجعه به امام حاضر حل کند.[۹۱]\r\n\r\n\r\nامام حسن عسکری(ع):\r\n\r\n\r\nنشانه های مؤمن پنج چیز است:\r\n\r\n\r\n\tخواندن ۵۱ رکعت نماز، (۱۷ رکعت واجب (نمازهای یومیه) و ۳۴ رکعت مستحب نافله&zwnj;های روزانه در هر شب و روز)\r\n\tزیارت اربعین.\r\n\tانگشتر به دست راست کردن.\r\n\tپیشانی را در سجده بر خاک نهادن.\r\n\tبلند گفتن &laquo;بسم الله الرحمن الرحیم&raquo;\r\n\r\n\r\n\r\nطوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۵۲.\r\n\r\n\r\nتبیین معارف دینی\r\n\r\nآموزه&zwnj;های شیعی\r\n\r\nبا توجه به پیچیدگی&zwnj;ها و ابهامات مربوط به تعیین امام در آن دوران، در سخنان و نامه&zwnj;های امام حسن عسکری(ع)، به این آموزه برمی&zwnj;خوریم که زمین از حجت خالی نمی&zwnj;ماند[۹۲] و اینکه اگر امامت با انقطاع روبه&zwnj;رو شود و اتصال آن مخدوش گردد، امور خداوند مختل خواهد شد.[۹۳] و حجت خدا بر روی زمین نعمتی است که خدا به مؤمنان داده و آنان را با این هدایت، اکرام کرده است.[۹۴]\r\n\r\nیکی دیگر از آموزه&zwnj;هایی که به اقتضای فشارهای موجود بر شیعیان در آن عصر به تکرار در سخنان آن حضرت دیده می&zwnj;شود، دعوت به صبر و باور به فرج و انتظار برای آن است.[۹۵] همچنین در احادیث آن حضرت بر تنظیم روابط درونی جامعه شیعه و معاشرت با برادران دینی نیز تاکید ویژه&zwnj;ای دیده می&zwnj;شود.[۹۶]\r\n\r\nتفسیر قرآن\r\n\r\nمقالهٔ اصلی: تفسیر امام حسن عسکری (ع)\r\n\r\nتفسیر قرآن از جمله زمینه&zwnj;هایی است که مورد توجه ویژه امام حسن عسکری(ع) بوده است. کتاب تفسیری که در شمار کهن&zwnj;ترین آثار میراث تفسیری امامیه است به ایشان منسوب شده است.\r\n\r\nکلام و عقاید\r\n\r\nامام حسن عسکری(ع) در شرایطی به امامت رسید که اختلافاتی اعتقادی در صفوف امامیه پدید آمده بود و اختلافاتی نیز در همان دوره امامت ایشان به وجود آمد. برای نمونه یکی از این مسائل بحث &laquo;نفی جسمانیت خداوند&raquo; بود که از سال&zwnj;ها قبل مطرح بود. در زمان امام حسن عسکری(ع) این اختلاف به اندازه&zwnj;ای زیاد شد که سهل بن زیاد آدمی نامه&zwnj;ای به امام نوشت و از ایشان دراین&zwnj;باره راهنمایی خواست. امام در پاسخ، از فرورفتن در مباحث ذات، پرهیز داد و سپس با اشاره به آیاتی از قرآن، فرمود:\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tخدا یکتا و یگانه است؛ نه زاییده و نه زاده&zwnj;شده است و نه برای او همتایی است. آفریننده است نه آفریده. هر آنچه بخواهد از اجسام و غیر آن می&zwnj;آفریند و خود جسم نیست... چیزی شبیه او نیست و او شنوا و بیناست.[۹۷]\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\r\n\t\r\n\r\n\r\nفقه\r\n\r\nدر علم حدیث، یکی از القابی که برای امام حسن عسکری(ع) به کار رفته، لقب &laquo;فقیه&raquo; است.[۹۸] این نشان می&zwnj;دهد که امام از سوی اصحابش به طور خاص به این وجه شناخته می&zwnj;شده است. بخشی از احادیث ایشان به حوزه فقه و ابواب مختلف آن مربوط می&zwnj;شود. از آنجا که تدوین مذهب فقهی امامیه پیشتر توسط امام صادق(ع) انجام گرفته و سپس مراحل کمال خود را در زمان امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) طی کرده بود، امام حسن عسکری(ع) بیشتر به فروعی پرداختند که  مستحدث(نوپدید) در زمان ایشان بود و یا به دلیلی در عصر ایشان چالش برانگیز بوده است مانند مسئله آغاز رمضان و بحث خمس.[۹۹]","content_html":"<p><b>سن بن علی بن محمد(ع)<\/b> مشهور به <b>امام حسن عسکری(ع)<\/b> (<a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۳۲_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۳۲ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۳۲<\/a>-<a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۶۰_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۶۰ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۶۰ق<\/a>) یازدهمین امام <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامیه\" title=\"امامیه\" rel=\"nofollow\">شیعیان اثناعشری<\/a> است که به مدت شش سال <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامت\" title=\"امامت\" rel=\"nofollow\">امامت<\/a> را بر عهده داشت. او فرزند <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_هادی_علیه‌السلام\" title=\"امام هادی علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام هادی(ع)<\/a> و پدر <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_مهدی_عجل_الله_تعالی_فرجه\" title=\"امام مهدی عجل الله تعالی فرجه\" rel=\"nofollow\">امام مهدی(عج)<\/a> است.<\/p>\n\n<p>مشهورترین لقب وی، <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/عسکریین_(لقب)\" title=\"عسکریین (لقب)\" rel=\"nofollow\">عسکری<\/a> است که به اقامت اجباری‌اش در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سامرا\" title=\"سامرا\" rel=\"nofollow\">سامرا<\/a> اشاره دارد. او در سامرا تحت مراقبت <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/بنی‌عباس\" title=\"بنی‌عباس\" rel=\"nofollow\">حکومت عباسی<\/a> قرار داشت و برای فعالیت‌هایش با محدودیت روبه‌رو بود. امام عسکری(ع) از طریق نمایندگان خود و نیز از راه نامه‌نگاری با شیعیان ارتباط داشت. <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/عثمان_بن_سعید_عمری\" title=\"عثمان بن سعید عمری\" rel=\"nofollow\">عثمان بن سعید<\/a>، نخستین <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/نیابت_خاصه\" title=\"نیابت خاصه\" rel=\"nofollow\">نایب خاص امام زمان(عج)<\/a>، از نمایندگان خاص وی نیز به شمار می‌رفت.<\/p>\n\n<p>امام حسن عسکری(ع) در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/۸_ربیع‌الاول\" title=\"۸ ربیع‌الاول\" rel=\"nofollow\">۸ ربیع‌الاول<\/a> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۶۰_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۶۰ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">سال ۲۶۰ قمری<\/a>، در ۲۸ سالگی در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سامرا\" title=\"سامرا\" rel=\"nofollow\">سامرا<\/a> به <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شهادت\" title=\"شهادت\" rel=\"nofollow\">شهادت<\/a> رسید و در کنار مرقد پدرش <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/دفن\" title=\"دفن\" rel=\"nofollow\">دفن<\/a> شد. مدفن آن دو به <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/حرم_عسکریین\" title=\"حرم عسکریین\" rel=\"nofollow\">حرم عسکریین<\/a> مشهور است و از زیارتگاه‌های شیعیان در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/عراق\" title=\"عراق\" rel=\"nofollow\">عراق<\/a> به شمار می‌آید.<\/p>\n\n<p>احادیثی از امام عسکری(ع) در موضوعات <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/تفسیر_قرآن\" title=\"تفسیر قرآن\" rel=\"nofollow\">تفسیر قرآن<\/a>، <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/اخلاق\" title=\"اخلاق\" rel=\"nofollow\">اخلاق<\/a>، <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/فقه\" title=\"فقه\" rel=\"nofollow\">فقه<\/a>، امور اعتقادی، <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/دعا\" title=\"دعا\" rel=\"nofollow\">ادعیه<\/a> و <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/زیارت\" title=\"زیارت\" rel=\"nofollow\">زیارت<\/a> روایت شده است.<\/p>\n\n<h2><span class=\"mw-headline\">زندگی‌نامه<\/span><\/h2>\n\n<div>\n<div class=\"navbox-styles\"> <\/div>\n\n<div class=\"navbox\" style=\"padding:3px;\">\n<table class=\"nowraplinks mw-collapsible =expanded navbox-inner mw-made-collapsible\" style=\"border-spacing:0;background:transparent;color:inherit;\">\n\t<tbody>\n\t\t<tr>\n\t\t\t<th class=\"navbox-title\" colspan=\"2\" scope=\"col\" style=\"background:transparent;\"> <\/th>\n\t\t<\/tr>\n\t<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<div>\n<div class=\"navbox\" style=\"padding:3px;\">\n<table class=\"nowraplinks mw-collapsible =expanded navbox-inner mw-made-collapsible\" style=\"border-spacing:0;background:transparent;color:inherit;\">\n\t<tbody>\n\t\t<tr>\n\t\t\t<th class=\"navbox-title\" colspan=\"2\" scope=\"col\" style=\"background:transparent;\">\n\t\t\t<div class=\"navbar plainlinks hlist navbar-mini\">\n\t\t\t<ul>\n\t\t\t\t<li class=\"nv-نمایش\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/الگو:تبارنامه_امام_حسن_عسکری\" title=\"الگو:تبارنامه امام حسن عسکری\" rel=\"nofollow\"><abbr style=\"background:transparent none;border:none;padding:0;\" title=\"این الگو را مشاهده کنید\">ن<\/abbr><\/a><\/li>\n\t\t\t\t<li class=\"nv-بحث\"><a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=بحث_الگو:تبارنامه_امام_حسن_عسکری&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"بحث الگو:تبارنامه امام حسن عسکری (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\"><abbr style=\"background:transparent none;border:none;padding:0;\" title=\"بحث دربارهٔ این الگو\">ب<\/abbr><\/a><\/li>\n\t\t\t\t<li class=\"nv-ویرایش\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=الگو:تبارنامه_امام_حسن_عسکری&amp;action=edit\" rel=\"nofollow\"><abbr style=\"background:transparent none;border:none;padding:0;\" title=\"این الگو را ویرایش کنید\">و<\/abbr><\/a><\/li>\n\t\t\t<\/ul>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div id=\"امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام\" style=\"font-size:114%;margin:0 4em;\">امام حسن عسکری علیه‌السلام<\/div>\n\t\t\t<\/th>\n\t\t<\/tr>\n\t\t<tr>\n\t\t\t<td class=\"navbox-list navbox-odd\" colspan=\"2\" style=\"width:100%;padding:0;border-top-color:#a2a9b1;border-top-style:solid;border-top-width:0px;font-size:85%;\">\n\t\t\t<div style=\"padding:0 0.25em;\">\n\t\t\t<table style=\"border-spacing:0px;margin:1em auto;background:transparent;\">\n\t\t\t\t<tbody>\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/حضرت_محمد_صلی_الله_علیه_و_آله\" title=\"حضرت محمد صلی الله علیه و آله\" rel=\"nofollow\">پیامبر اکرم<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/حضرت_فاطمه_زهرا_سلام_الله_علیها\" title=\"حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها\" rel=\"nofollow\">حضرت فاطمه‌<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" style=\"height:1em;border-bottom:1px dashed #000000;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" style=\"height:1em;border-bottom:1px dashed #000000;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" style=\"height:1em;border-bottom:1px dashed #000000;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_علی_علیه‌السلام\" title=\"امام علی علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام علی<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" style=\"height:1em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td style=\"border-right:1px solid #000000;height:1em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td style=\"height:1em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" style=\"height:1em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسین_علیه‌السلام\" title=\"امام حسین علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام حسین<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_سجاد_علیه‌السلام\" title=\"امام سجاد علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام سجاد<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_محمد_باقر_علیه‌السلام\" title=\"امام محمد باقر علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام محمد باقر<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_صادق_علیه‌السلام\" title=\"امام صادق علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام جعفر صادق<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_موسی_کاظم_علیه‌السلام\" title=\"امام موسی کاظم علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام موسی کاظم<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_رضا_علیه‌السلام\" title=\"امام رضا علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام رضا<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_جواد_علیه‌السلام\" title=\"امام جواد علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام جواد<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_هادی_علیه‌السلام\" title=\"امام هادی علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام هادی<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/نرجس\" title=\"نرجس\" rel=\"nofollow\">نرجس<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" style=\"height:1em;border-bottom:1px dashed #000000;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" style=\"height:1em;border-bottom:1px dashed #000000;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" style=\"height:1em;border-bottom:1px dashed #000000;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a class=\"mw-selflink selflink\">امام حسن عسکری<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" style=\"height:1em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td style=\"border-right:1px solid #000000;height:1em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td style=\"height:1em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" style=\"height:1em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"border-right:1px solid #000000;height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:1em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<tr style=\"height:1px;text-align:center;\">\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"2\" rowspan=\"2\" style=\"height:2em;width:2em;\"> <\/td>\n\t\t\t\t\t\t<td colspan=\"6\" rowspan=\"2\" style=\"border:2px solid #000000;padding:0.2em;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_مهدی_عجل_الله_تعالی_فرجه\" title=\"امام مهدی عجل الله تعالی فرجه\" rel=\"nofollow\">امام مهدی<\/a><\/td>\n\t\t\t\t\t<\/tr>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t<\/tbody>\n\t\t\t<\/table>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/td>\n\t\t<\/tr>\n\t<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<ul>\n\t<li><b>نسب<\/b>:‌ نسب امام حسن عسکری(ع) با هشت واسطه به <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_علی_علیه‌السلام\" title=\"امام علی علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">علی بن ابی‌طالب(ع)<\/a> نخستین امام <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیعه\" title=\"شیعه\" rel=\"nofollow\">شیعیان<\/a> می‌رسد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-1\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-1\" rel=\"nofollow\">[۱]<\/a><\/sup> پدرش <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_هادی_علیه‌السلام\" title=\"امام هادی علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام هادی(ع)<\/a>، دهمین امام <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامیه\" title=\"امامیه\" rel=\"nofollow\">شیعیان اثناعشری<\/a> است. به نقل از منابع شیعی، مادرش <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/کنیز\" title=\"کنیز\" rel=\"nofollow\">کنیز<\/a> بود و <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/حدیث_(مادر_امام_حسن_عسکری)\" title=\"حدیث (مادر امام حسن عسکری)\" rel=\"nofollow\">حُدیث<\/a> یا «حدیثه» نام داشت.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-2\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-2\" rel=\"nofollow\">[۲]<\/a><\/sup> در برخی از منابع نام او «سوسن»،<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-3\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-3\" rel=\"nofollow\">[۳]<\/a><\/sup> «عسفان»<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-4\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-4\" rel=\"nofollow\">[۴]<\/a><\/sup>(گفته شده این نام تنها در کتاب نوبختی ذکر شده است. <sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-5\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-5\" rel=\"nofollow\">[۵]<\/a><\/sup>) حَرْبیّه <sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-6\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-6\" rel=\"nofollow\">[۶]<\/a><\/sup>و سلیل<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-7\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-7\" rel=\"nofollow\">[۷]<\/a><\/sup> نیز ثبت شده است. امام عسکری(ع) برادری به نام جعفر داشت که به <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/جعفر_پسر_امام_هادی(ع)\" title=\"جعفر پسر امام هادی(ع)\" rel=\"nofollow\">جعفر کذاب<\/a> معروف است. او پس از <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شهادت\" title=\"شهادت\" rel=\"nofollow\">شهادت<\/a> امام عسکری(ع)، ادعای <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامت\" title=\"امامت\" rel=\"nofollow\">امامت<\/a> کرد و با انکار <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/ولادت_امام_مهدی(عج)\" title=\"ولادت امام مهدی(عج)\" rel=\"nofollow\">تولد فرزندی برای او<\/a>، به عنوان تنها وارث او مدعی میراث آن حضرت شد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-8\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-8\" rel=\"nofollow\">[۸]<\/a><\/sup> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/محمد_بن_علی_الهادی(ع)\" title=\"محمد بن علی الهادی(ع)\" rel=\"nofollow\">سید محمد<\/a> و حسین دیگر برادران او بوده‌اند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-9\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-9\" rel=\"nofollow\">[۹]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n<div class=\"hatnote navigation-not-searchable\">مقالهٔ اصلی: <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/فهرست_کنیه‌ها_و_لقب‌های_امام_حسن_عسکری(ع)\" title=\"فهرست کنیه‌ها و لقب‌های امام حسن عسکری(ع)\" rel=\"nofollow\">فهرست کنیه‌ها و لقب‌های امام حسن عسکری(ع)<\/a><\/div>\n\n<ul>\n\t<li><b>لقب‌ها<\/b>: لقب‌های وی را هادی، نقی، زَکیّ، رفیق و صامِت ذکر کرده‌اند. برخی از مورخان لقب «خالِص» را هم گفته‌اند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-10\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-10\" rel=\"nofollow\">[۱۰]<\/a><\/sup> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/ابن‌الرضا\" title=\"ابن‌الرضا\" rel=\"nofollow\">ابن الرضا<\/a> نیز لقبی است که <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_جواد_علیه‌السلام\" title=\"امام جواد علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام جواد(ع)<\/a>، <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_هادی_علیه‌السلام\" title=\"امام هادی علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام هادی(ع)<\/a> و امام حسن عسکری(ع) به آن شهرت یافته‌اند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-11\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-11\" rel=\"nofollow\">[۱۱]<\/a><\/sup> لقب «عسکری» نیز مشترک میان امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع)، است زیرا هر دو در شهر <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سامرا\" title=\"سامرا\" rel=\"nofollow\">سامرا<\/a> اقامت اجباری داشتند. «عسکر» عنوان غیرمشهوری برای سامرا بوده است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-12\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-12\" rel=\"nofollow\">[یادداشت ۱]<\/a><\/sup> <sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-13\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-13\" rel=\"nofollow\">[۱۲]<\/a><\/sup> همچنین به خاطر اشتراک نام «حسن» میان ایشان و <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_مجتبی_علیه‌السلام\" title=\"امام حسن مجتبی علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام حسن مجتبی(ع)<\/a>، ایشان را « حسن اخیر» نیز خوانده‌اند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-14\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-14\" rel=\"nofollow\">[۱۳]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n<ul>\n\t<li><b>کنیه<\/b>: <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/کنیه\" title=\"کنیه\" rel=\"nofollow\">کنیه<\/a> وی «ابومحمد» بود.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-15\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-15\" rel=\"nofollow\">[۱۴]<\/a><\/sup> در بعضی منابع کنیه‌های ابوالحسن،<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-16\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-16\" rel=\"nofollow\">[۱۵]<\/a><\/sup> ابوالحجه،<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-17\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-17\" rel=\"nofollow\">[۱۶]<\/a><\/sup> و ابوالقائم<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-18\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-18\" rel=\"nofollow\">[۱۷]<\/a><\/sup> نیز به کار رفته‌ است.<\/li>\n\t<li><b>تولد<\/b>: بیشتر منابع تولد ایشان را در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/مدینه\" title=\"مدینه\" rel=\"nofollow\">مدینه<\/a> دانسته‌اند<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-19\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-19\" rel=\"nofollow\">[۱۸]<\/a><\/sup> با این حال از تولد او در سامرا نیز سخن رفته است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-20\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-20\" rel=\"nofollow\">[۱۹]<\/a><\/sup> بیشتر منابع متقدم <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامیه\" title=\"امامیه\" rel=\"nofollow\">امامیه<\/a> ولادت حضرت را در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/ربیع_الثانی\" title=\"ربیع الثانی\" rel=\"nofollow\">ربیع‌الثانی<\/a> سال <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۳۲_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۳۲ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۳۲ق<\/a> دانسته‌ند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-21\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-21\" rel=\"nofollow\">[۲۰]<\/a><\/sup> در روایتی به نقل از امام حسن عسکری(ع) نیز همین تاریخ ذکر شده است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-22\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-22\" rel=\"nofollow\">[۲۱]<\/a><\/sup> برخی دیگر از منابع <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامیه\" title=\"امامیه\" rel=\"nofollow\">امامیه<\/a> و <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/اهل_سنت_و_جماعت\" title=\"اهل سنت و جماعت\" rel=\"nofollow\">اهل‌سنت<\/a> ولادت حضرت را در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۳۱_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۳۱ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">سال ۲۳۱ق<\/a> نیز نوشته‌اند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-23\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-23\" rel=\"nofollow\">[۲۲]<\/a><\/sup> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیخ_مفید\" title=\"شیخ مفید\" rel=\"nofollow\">شیخ مفید<\/a> در «مَسارّ الشیعة» و «حدائق الریاض» ولادت امام را <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/۱۰_ربیع‌الثانی\" title=\"۱۰ ربیع‌الثانی\" rel=\"nofollow\">۱۰ ربیع‌الثانی<\/a> آورده است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-24\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-24\" rel=\"nofollow\">[۲۳]<\/a><\/sup> در قرن ششم قمری این قول به حاشیه رفت و تولد حضرت در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/۸_ربیع‌الثانی\" title=\"۸ ربیع‌الثانی\" rel=\"nofollow\">۸ ربیع‌الثانی<\/a> شهرت یافته است<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-25\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-25\" rel=\"nofollow\">[۲۴]<\/a><\/sup> که قول مشهور نزد امامیه نیز هست.<\/li>\n<\/ul>\n\n<ul>\n\t<li><b>شهادت<\/b>: امام عسکری(ع) <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/۸_ربیع‌الاول\" title=\"۸ ربیع‌الاول\" rel=\"nofollow\">۸ ربیع‌الاول<\/a> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۶۰_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۶۰ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">سال ۲۶۰ قمری<\/a><sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-26\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-26\" rel=\"nofollow\">[۲۵]<\/a><\/sup> در دوره حکومت <a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=معتمد_عباسی&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"معتمد عباسی (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">معتمد عباسی<\/a> در ۲۸ سالگی به <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شهادت\" title=\"شهادت\" rel=\"nofollow\">شهادت<\/a> رسید.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-27\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-27\" rel=\"nofollow\">[۲۶]<\/a><\/sup> گزارش‌هایی نیز درباره شهادت او در ماه‌های ربیع‌الثانی و <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/جمادی_الاولی\" title=\"جمادی الاولی\" rel=\"nofollow\">جمادی‌الاولی<\/a> نیز وجود دارد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-28\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-28\" rel=\"nofollow\">[۲۷]<\/a><\/sup> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیخ_مفید\" title=\"شیخ مفید\" rel=\"nofollow\">شیخ مفید<\/a> برآن است او به سبب بیماری از دنیا رفت؛<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-29\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-29\" rel=\"nofollow\">[۲۸]<\/a><\/sup> اما بنا به گفته <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/فضل_بن_حسن_طبرسی\" title=\"فضل بن حسن طبرسی\" rel=\"nofollow\">فضل بن حسن طبرسی<\/a> در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/اعلام_الوری_باعلام_الهدی_(کتاب)\" title=\"اعلام الوری باعلام الهدی (کتاب)\" rel=\"nofollow\">اعلام الوری<\/a>، بسیاری از علمای <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامیه\" title=\"امامیه\" rel=\"nofollow\">امامیه<\/a> معتقدند که امام عسکری(ع) همچون دیگر امامان بر اثر مسمومیت <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شهادت\" title=\"شهادت\" rel=\"nofollow\">شهید<\/a> شده است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-30\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-30\" rel=\"nofollow\">[۲۹]<\/a><\/sup> مستند آنان روایت «<a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/ما_منا_الا_مقتول_شهید\" title=\"ما منا الا مقتول شهید\" rel=\"nofollow\">و الله ما منّا الا مقتول شهید<\/a>» منقول از <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_صادق_علیه‌السلام\" title=\"امام صادق علیه‌السلام\" rel=\"nofollow\">امام صادق(ع)<\/a> است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-31\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-31\" rel=\"nofollow\">[۳۰]<\/a><\/sup> همچنین <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سید_جعفر_مرتضی_عاملی\" title=\"سید جعفر مرتضی عاملی\" rel=\"nofollow\">سید جعفر مرتضی عاملی<\/a> تاریخ‌پژوه، سخن شیخ مفید(وفات امام به سبب بیماری) را حمل بر <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/تقیه\" title=\"تقیه\" rel=\"nofollow\">تقیه<\/a> کرده است. <sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-32\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-32\" rel=\"nofollow\">[۳۱]<\/a><\/sup> بر اساس برخی گزارش‌های تاریخی دو خلیفه قبل از مُعْتَمَد نیز در صدد قتل امام عسکری(ع) برآمده بودند. در روایتی آمده است مُعْتَزّ عباسی به حاجِب( دربانِ مخصوص) خود دستور داد امام را در مسیر <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/کوفه\" title=\"کوفه\" rel=\"nofollow\">کوفه<\/a> به قتل برساند ولی با آگاه شدن مردم، موفق نشد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-33\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-33\" rel=\"nofollow\">[۳۲]<\/a><\/sup> بر اساس گزارش دیگری، مُهتَدی عباسی نیز تصمیم گرفت امام را در زندان به <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شهادت\" title=\"شهادت\" rel=\"nofollow\">شهادت<\/a> برساند ولی تصمیم او عملی نشد و دوره حکومت او به سر رسید.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-34\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-34\" rel=\"nofollow\">[۳۳]<\/a><\/sup> امام عسکری(ع) در خانه‌ خود در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سامرا\" title=\"سامرا\" rel=\"nofollow\">سامرا<\/a>، که پیشتر امام هادی(ع) نیز در آنجا <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/دفن\" title=\"دفن\" rel=\"nofollow\">دفن<\/a> شده بود، مدفون است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-35\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-35\" rel=\"nofollow\">[۳۴]<\/a><\/sup> به نقل عبدالله بن خاقان، وزیر معتمد عباسی<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-36\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-36\" rel=\"nofollow\">[۳۵]<\/a><\/sup> پس از <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شهادت\" title=\"شهادت\" rel=\"nofollow\">شهادت<\/a> امام عسکری(ع)، بازارها تعطیل شد و <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/بنی‌هاشم\" title=\"بنی‌هاشم\" rel=\"nofollow\">بنی‌هاشم<\/a>، بزرگان، رجال سیاسی و مردم در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/تشییع_جنازه\" title=\"تشییع جنازه\" rel=\"nofollow\">تشییع<\/a> پیکر او شرکت کردند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-37\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-37\" rel=\"nofollow\">[۳۶]<\/a><\/sup> این روز در تقویم رسمی <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/نظام_جمهوری_اسلامی_ایران\" title=\"نظام جمهوری اسلامی ایران\" rel=\"nofollow\">جمهوری اسلامی ایران<\/a> به مناسبت آغاز امامت <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_مهدی_عجل_الله_تعالی_فرجه\" title=\"امام مهدی عجل الله تعالی فرجه\" rel=\"nofollow\">امام زمان(ع)<\/a> تعطیل رسمی است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-38\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-38\" rel=\"nofollow\">[۳۷]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n<ul>\n\t<li><b>همسر<\/b>:‌ طبق نقل مشهور، امام عسکری(ع) همسری اختیار نکرد و نسل او تنها از طریق <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/کنیز\" title=\"کنیز\" rel=\"nofollow\">کنیزی<\/a> ادامه یافت که <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/نرجس\" title=\"نرجس\" rel=\"nofollow\">مادر حضرت مهدی(عج)<\/a> است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-39\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-39\" rel=\"nofollow\">[۳۸]<\/a><\/sup> منابع، نام مادر امام مهدی(عج) را متعدد و مختلف ذکر کرده‌اند. در منابع آمده است امام حسن عسکری(ع) خادمان و کنیزان متعدد رومی، صَقلایی و تُرک داشت<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-40\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-40\" rel=\"nofollow\">[۳۹]<\/a><\/sup> و شاید این اختلاف در نام مادر امام زمان، از سویی به سبب تعدد <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/کنیز\" title=\"کنیز\" rel=\"nofollow\">کنیزان<\/a> و از سوی دیگر به منظور پنهان نگاه‌داشتن تولد امام مهدی(عج) بوده است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-41\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-41\" rel=\"nofollow\">[۴۰]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n<ul>\n\t<li><b>فرزند<\/b>: بر اساس اکثر منابع <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیعه\" title=\"شیعه\" rel=\"nofollow\">شیعه<\/a>، تنها فرزند امام عسکری(ع)، امام زمان(عج)‌ مسمّا به «م‌ح‌م‌د» است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-42\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-42\" rel=\"nofollow\">[۴۱]<\/a><\/sup> از علمای اهل سنت نیز کسانی چون ابن اثیر، شَبْلَنجی و <a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=ابن_صباغ_مالکی&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"ابن صباغ مالکی (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">ابن صباغ مالکی<\/a> نیز نام محمد را به عنوان فرزند امام عسکری ذکر کرده‌اند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-43\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-43\" rel=\"nofollow\">[۴۲]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n<dl>\n\t<dd>\n\t<dl>\n\t\t<dd>\n\t\t<dl>\n\t\t\t<dd>درباره فرزندان حضرت، اقوال دیگری هم وجود دارد و او را دارای سه پسر و سه دختر شمرده‌اند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-44\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-44\" rel=\"nofollow\">[۴۳]<\/a><\/sup> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/حسین_بن_حمدان_خصیبی\" title=\"حسین بن حمدان خصیبی\" rel=\"nofollow\">خصیبی<\/a> افزون بر امام مهدی(عج) از دو دختر به نام‌های فاطمه و دَلاله نام برده<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-45\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-45\" rel=\"nofollow\">[۴۴]<\/a><\/sup> و ابن ابی‌الثلج افزون بر آن امام، پسری به نام موسی و دو دختر به نام‌های فاطمه و عایشه (یا اُمِّ موسی) را برشمرده است،<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-46\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-46\" rel=\"nofollow\">[۴۵]<\/a><\/sup> اما در برخی کتب انساب، نام‌های ذکر شده، خواهران و برادران امام حسن عسکری(ع) هستند<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-47\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-47\" rel=\"nofollow\">[۴۶]<\/a><\/sup> که شاید با فرزندان او خلط شده‌اند. در مقابل، برخی از منابع اهل سنت وجود فرزندی برای امام عسکری را انکار کرده‌اند<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-48\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-48\" rel=\"nofollow\">[۴۷]<\/a><\/sup> که احتمالاً این دیدگاه به خاطر مخفی بودن ولادت امام دوازدهم و عدم اطلاع آنان از تولد وی بوده است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-49\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-49\" rel=\"nofollow\">[۴۸]<\/a><\/sup><\/dd>\n\t\t<\/dl>\n\t\t<\/dd>\n\t<\/dl>\n\t<\/dd>\n<\/dl>\n\n<ul>\n\t<li><b>انتقال به سامرا<\/b>: در سنین کودکیِ امام حسن عسکری(ع)، پدرش امام هادی(ع) به اجبار به <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/عراق\" title=\"عراق\" rel=\"nofollow\">عراق<\/a> فراخوانده شد و در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سامرا\" title=\"سامرا\" rel=\"nofollow\">سامرا<\/a>، پایتخت آن روز <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/بنی‌عباس\" title=\"بنی‌عباس\" rel=\"nofollow\">عباسیان<\/a>، تحت‌نظر قرار گرفت. در این سفر امام عسکری(ع) نیز همراه پدر بود. <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/علی_بن_حسین_مسعودی\" title=\"علی بن حسین مسعودی\" rel=\"nofollow\">مسعودی<\/a> زمان این سفر را سال ۲۳۶ق<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-50\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-50\" rel=\"nofollow\">[۴۹]<\/a><\/sup> و <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/نوبختی\" title=\"نوبختی\" rel=\"nofollow\">نوبختی<\/a> سال ۲۳۳ق<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-51\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-51\" rel=\"nofollow\">[۵۰]<\/a><\/sup> گفته‌اند. امام حسن عسکری بیشتر عمر خود را در سامرا گذراند و مشهور است که او تنها امامی است که به <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/حج\" title=\"حج\" rel=\"nofollow\">حج<\/a> نرفت، ولی در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/عیون_اخبار_الرضا_(کتاب)\" title=\"عیون اخبار الرضا (کتاب)\" rel=\"nofollow\">عیون اخبار الرضا<\/a> و <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/کشف_الغمة_فی_معرفة_الائمة_(کتاب)\" title=\"کشف الغمة فی معرفة الائمة (کتاب)\" rel=\"nofollow\">کشف الغمه<\/a> روایتی نقل شده که راوی، آن را در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/مکه\" title=\"مکه\" rel=\"nofollow\">مکه<\/a> از امام حسن عسکری(ع) شنیده است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-52\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-52\" rel=\"nofollow\">[۵۱]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n<div class=\"quotebox pullquote floatleft\" style=\"width:210px;font-size:12px;background-color:#EAF4FF;\">\n<div class=\"quotebox-title\">امام حسن عسکری(ع):<\/div>\n\n<blockquote class=\"quotebox-quote right-aligned\">\n<p>برای ما در <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/کتاب_خدا\" title=\"کتاب خدا\" rel=\"nofollow\">کتاب خدا<\/a> حقی قرار داده شده است و ما نزدیکان <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/رسول_خدا\" title=\"رسول خدا\" rel=\"nofollow\">رسول خدا<\/a> هستیم و <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/خداوند\" title=\"خداوند\" rel=\"nofollow\">خداوند<\/a> ما را پاک گردانیده است؛ هیچ کس جز دروغگو این مقام را ادعا نمی‌کند.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n<p><cite class=\"left-aligned\"><small><a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/علامه_مجلسی\" title=\"علامه مجلسی\" rel=\"nofollow\">علامه مجلسی<\/a>، <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/بحارالانوار\" title=\"بحارالانوار\" rel=\"nofollow\">بحارالانوار<\/a>، ۱۳۶۳ش، ج۷۵، ص۳۷۲.<\/small><\/cite><\/p>\n<\/div>\n\n<h2><span class=\"mw-headline\">دلایل و مدت امامت<\/span><\/h2>\n\n<p>مدت <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامت\" title=\"امامت\" rel=\"nofollow\">امامت<\/a> امام عسکری(ع) شش سال (از <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۴_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۵۴ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۵۴<\/a> تا <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/۲۶۰ق\" title=\"۲۶۰ق\" rel=\"nofollow\">۲۶۰ق<\/a>) بود. مهم‌ترین دلیل برای <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامت\" title=\"امامت\" rel=\"nofollow\">امامت<\/a> حسن بن علی عسکری(ع) پس از شهادت امام هادی(ع)، وصیت و احادیث امام هادی(ع) درباره جانشینی او است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-53\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-53\" rel=\"nofollow\">[۵۲]<\/a><\/sup> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیخ_مفید\" title=\"شیخ مفید\" rel=\"nofollow\">شیخ مفید<\/a> در <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/الارشاد\" title=\"الارشاد\" rel=\"nofollow\">الارشاد<\/a> بیش از ده روایت و نامه دراین‌باره آورده است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-54\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-54\" rel=\"nofollow\">[۵۳]<\/a><\/sup> اکثر شیعیان و <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/یاران_امام_هادی(ع)\" title=\"یاران امام هادی(ع)\" rel=\"nofollow\">یاران امام هادی(ع)<\/a> نیز پس از شهادت ایشان، به امام حسن عسکری(ع) به عنوان امام رجوع کردند،<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-55\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-55\" rel=\"nofollow\">[۵۴]<\/a><\/sup> ولی عده اندکی <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/جعفر_بن_علی_الهادی\" title=\"جعفر بن علی الهادی\" rel=\"nofollow\">جعفر بن علی<\/a>، معروف به جعفر کذاب پسر دیگر <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_هادی(ع)\" title=\"امام هادی(ع)\" rel=\"nofollow\">امام هادی(ع)<\/a>، را امام خود خواندند و عده‌ای نیز به امامت <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سید_محمد\" title=\"سید محمد\" rel=\"nofollow\">سید محمد<\/a> که در زمان امام هادی(ع) از دنیا رفته بود، معتقد شدند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-56\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-56\" rel=\"nofollow\">[۵۵]<\/a><\/sup> برخی که از ادعای امامت <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/جعفر_کذاب\" title=\"جعفر کذاب\" rel=\"nofollow\">جعفر کذاب<\/a> حمایت می‌کردند، اشکالاتی بر امامت امام عسکری(ع) وارد می‌ساختند. اینان که عموماً جایگاه علمی مناسبی هم نداشتند گاه مدعی می‌شدند دانش امام را سنجیده و آن را در سطح دانشِ کامل که برای <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/ائمه(ع)\" title=\"ائمه(ع)\" rel=\"nofollow\">ائمه(ع)<\/a> لازم است، نیافته‌اند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-57\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-57\" rel=\"nofollow\">[۵۶]<\/a><\/sup> گاهی نیز مدعی می‌شدند در نامه‌های امام غلط‌های دستوری یافته‌اند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-58\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-58\" rel=\"nofollow\">[۵۷]<\/a><\/sup> آنها برخی مواقع به نوع لباسی که امام پوشیده بود ایراد می‌گرفتند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-59\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-59\" rel=\"nofollow\">[۵۸]<\/a><\/sup> و گاه در شئون امامت دخالت کرده و از امام به خاطر عملکرد <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سازمان_وکالت\" title=\"سازمان وکالت\" rel=\"nofollow\">وکیلانش<\/a> انتقاد می‌کردند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-60\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-60\" rel=\"nofollow\">[۵۹]<\/a><\/sup> همچنین گاه دستورات امام و فرستاده‌ی ایشان را نمی‌پذیرفتند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-61\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-61\" rel=\"nofollow\">[۶۰]<\/a><\/sup> از همین رو بود که امام عسکری(ع) می‌فرمود هیچ یک از پدرانشان به اندازه او مورد شک و تردید شیعیان قرار نگرفته است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-62\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-62\" rel=\"nofollow\">[۶۱]<\/a><\/sup> امام استمرار این گونه رفتارها را از عواملی می‌داند که ممکن است به سلب نعمت الهی منجر شود.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-63\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-63\" rel=\"nofollow\">[۶۲]<\/a><\/sup> <a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=سید_حسین_مدرسی_طباطبایی&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"سید حسین مدرسی طباطبایی (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">مدرسی طباطبایی<\/a> معتقد است شاید همین ناسپاسی‌ها و کفران نعمت‌ها موجب شد که سرانجام جامعه <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیعه\" title=\"شیعه\" rel=\"nofollow\">شیعه<\/a> از نعمت حضور امام معصوم محروم گردید.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-64\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-64\" rel=\"nofollow\">[۶۳]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<h2><span class=\"mw-headline\">شرایط سیاسی<\/span><\/h2>\n\n<p>دوره <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامت\" title=\"امامت\" rel=\"nofollow\">امامت<\/a> امام عسکری(ع) با سه خلیفه عباسی همزمان بود: <a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=معتز_عباسی&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"معتز عباسی (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">معتز عباسی<\/a>(۲۵۲-۲۵۵ق)، <a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=مهتدی_عباسی&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"مهتدی عباسی (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">مهتدی<\/a> (۲۵۵-۲۵۶ق) و <a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=معتمد_خلیفه_عباسی&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"معتمد خلیفه عباسی (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">معتمد<\/a> (۲۵۶-۲۷۹ق).<\/p>\n\n<p>شاید نخستین موضع سیاسی ثبت شده در زندگی امام حسن عسکری(ع) مربوط به زمانی باشد که امام حدود بیست سال داشت و پدرش هنوز زنده بود. ایشان در نامه‌ای به عبدالله بن عبدالله بن طاهر از امیران صاحب نفوذ در دستگاه عباسی، که از دشمنان مستعین(المستعین بالله احمد بن محمد۸۶۲-۸۶۶م.)، خلیفه وقت به شمار می‌آمد، خلیفه را فردی طغیان‌گر خواند و ساقط شدن او را از خدا خواست.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-65\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-65\" rel=\"nofollow\">[۶۴]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<p>پس از قتل مستعین، معتز به قدرت رسید در آغاز حکومت او رفتار خصومت‌آمیزی نسبت به <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_هادی(ع)\" title=\"امام هادی(ع)\" rel=\"nofollow\">امام هادی(ع)<\/a> و امام عسکری(ع) گزارش نشده است. پس از <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شهادت\" title=\"شهادت\" rel=\"nofollow\">شهادت<\/a> امام هادی(ع) نیز شواهد حکایت از آن دارد که با وجود محدودیت‌هایی که برای فعالیت‌های امام عسکری(ع) اعمال می‌شده، امام از آزادی نسبی برخوردار بوده است. برخی از ملاقات‌های حضرت با شیعیان در اوائل <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامت\" title=\"امامت\" rel=\"nofollow\">امامت<\/a> خود، این مسئله را تأیید می‌کند. اما پس از گذشت یک سال، خلیفه به امام بدگمان شد و در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۵_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۵۵ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">سال ۲۵۵ق<\/a> ایشان را زندانی کرد. امام در دوره یک‌ساله خلیفه بعدی (مُهتَدی۲۵۵-۲۵۶ق.) نیز همچنان در زندان بود.<\/p>\n\n<table align=\"left\">\n\t<tbody>\n\t\t<tr>\n\t\t\t<td>\n\t\t\t<div class=\"floatleft noresize\" style=\"width:300px;line-height:1;text-align:center;background-color:#ffffff;position:relative;float:left;clear:left;\"><span><a class=\"mw-file-description\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/پرونده:Imamaskari.svg\" rel=\"nofollow\"><img alt=\"\" class=\"mw-file-element\" height=\"257\" src=\"http:\/\/commons.wikishia.net\/w\/images\/thumb\/8\/8b\/Imamaskari.svg\/langfa-300px-Imamaskari.svg.png\" width=\"300\" \/><\/a><\/span>\n\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:30px;top:181px;\"><b>حاکمان زمان امام حسن عسکری(ع)<\/b><\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:113px;top:114px;\"><b><a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=معتمد_عباسی&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"معتمد عباسی (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">معتمد عباسی<\/a><\/b> ۲۵۶-۲۷۹ق<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:103px;top:80px;\"><b><a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=مهتدی_عباسی&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"مهتدی عباسی (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">مهتدی عباسی<\/a><\/b> ۲۵۵-۲۵۶ق<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:81px;top:48px;\"><b><a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=معتز_عباسی&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"معتز عباسی (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">معتز عباسی<\/a><\/b> ۲۵۲-۲۵۵ق<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:11px;top:9px;\"><b>امامت امام حسن عسکری (ع)<\/b> ۲۵۴-۲۶۰ق<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:53px;top:151px;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۴_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۵۴ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۵۴<\/a><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:78px;top:151px;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۵_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۵۵ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۵۵<\/a><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:102px;top:151px;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۶_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۵۶ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۵۶<\/a><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:127px;top:151px;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۷_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۵۷ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۵۷<\/a><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:151px;top:151px;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۸_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۵۸ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۵۸<\/a><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:176px;top:151px;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۹_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۵۹ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۵۹<\/a><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div style=\"font-size:small;line-height:19px;\">\n\t\t\t<div style=\"position:absolute;text-align:center;left:203px;top:151px;\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۶۰_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۶۰ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">۲۶۰<\/a><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/td>\n\t\t<\/tr>\n\t<\/tbody>\n<\/table>\n\n<p>با آغاز خلافت معتمد در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۶_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۵۶ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">سال ۲۵۶ق<\/a> که با قیام‌های شیعی روبه‌رو بود، امام از زندان آزاد شد و به سازماندهی اجتماعی و مالی <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامیه\" title=\"امامیه\" rel=\"nofollow\">امامیه<\/a> اهتمام ورزید. از این رو در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/صفر\" title=\"صفر\" rel=\"nofollow\">صفر<\/a> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۶۰_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۶۰ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">سال ۲۶۰ق<\/a> امام به دستور معتمد به زندان افتاد و خلیفه روزانه اخبار مربوط به امام را پیگیری می‌کرد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-66\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-66\" rel=\"nofollow\">[۶۵]<\/a><\/sup> یک ماه بعد امام از زندان آزاد شد ولی با حفاظت نگهبانان به خانه حسن بن سهل وزیر مأمون در نزدیکی شهر <a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=واسط&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"واسط (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">واسط<\/a> منتقل شد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-67\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-67\" rel=\"nofollow\">[۶۶]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<p>یکی از عواملی که اوضاع سیاسی را برای امام عسکری(ع) و شیعیان سخت‌تر می‌کرد شهرت یافتنِ قیام امام دوازدهم(عج) بود. <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیخ_مفید\" title=\"شیخ مفید\" rel=\"nofollow\">شیخ مفید<\/a> دوران امامت امام عسکری (ع) را روزگار سخت توصیف کرده است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-68\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-68\" rel=\"nofollow\">[۶۷]<\/a><\/sup> وی معتقد است در مذهب <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامیه\" title=\"امامیه\" rel=\"nofollow\">امامیه<\/a> آمدن امام منتظَر مشهور شده بود و خلیفه که می‌دانست شیعیان <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/انتظار\" title=\"انتظار\" rel=\"nofollow\">انتظار<\/a> آمدن او را می‌کشند در جستجوی فرزند امام عسکری (ع) بود و تلاش و کوشش بسیاری برای اطلاع یافتن از آن حضرت می‌کرد. به همین دلیل بود که امام عسکری (ع) ولادت فرزندش را مخفی کرد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-69\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-69\" rel=\"nofollow\">[۶۸]<\/a><\/sup> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیخ_طوسی\" title=\"شیخ طوسی\" rel=\"nofollow\">شیخ طوسی<\/a> بر این باور است که امام عسکری(ع) با توجه به این شرایط بود که در وصیت خود موقوفات و صدقاتش را به مادرش حُدیث ارجاع داد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-70\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-70\" rel=\"nofollow\">[۶۹]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<h3><span class=\"mw-headline\">قیام‌ها و شورش‌ها<\/span><\/h3>\n\n<p>در زمان امام حسن عسکری(ع)، حرکت‌های اعتراض‌آمیزی انجام گرفت که برخی از آنها از سوی شیعیان و برخی با سوءاستفاده از نام <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/علویان\" title=\"علویان\" rel=\"nofollow\">علویان<\/a> بود.<\/p>\n\n<ul>\n\t<li><b>قیام علی بن زید و عیسی بن جعفر<\/b>: این دو که علوی و از تبار <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_مجتبی(ع)\" title=\"امام حسن مجتبی(ع)\" rel=\"nofollow\">امام حسن مجتبی(ع)<\/a> بودند، در <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۵_قمری\" title=\"سال ۲۵۵ قمری\" rel=\"nofollow\">سال ۲۵۵ هجری<\/a> در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/کوفه\" title=\"کوفه\" rel=\"nofollow\">کوفه<\/a> قیام کردند. معتز، سپاهی به فرماندهی سعید بن صالح به سوی آنها فرستاد و این قیام را سرکوب کرد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-71\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-71\" rel=\"nofollow\">[۷۰]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n<ul>\n\t<li><b>قیام علی بن زید بن حسین<\/b>: وی از نوادگان <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسین(ع)\" title=\"امام حسین(ع)\" rel=\"nofollow\">امام حسین(ع)<\/a> بود و در زمان مهتدی عباسی در کوفه قیام کرد. شاه بن میکال با سپاهی به مقابله او رفت ولی شکست خورد. وقتی معتمد عباسی به قدرت رسید، کیجور ترکی را به سوی او فرستاد. علی بن زید پس از چندی تعقیب و گریز در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۷_هجری_قمری\" title=\"سال ۲۵۷ هجری قمری\" rel=\"nofollow\">سال ۲۵۷ هجری قمری<\/a> کشته شد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-72\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-72\" rel=\"nofollow\">[۷۱]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n<ul>\n\t<li><b>قیام احمد بن محمد بن عبدالله<\/b>: او در زمان معتمد عباسی در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/مصر\" title=\"مصر\" rel=\"nofollow\">مصر<\/a> بین بَرْقه و اسکندریه قیام کرد و با پیروان زیادی که پیدا کرد، ادعای خلافت نمود. احمد بن طولون، کارگزار ترک خلیفه در آن دیار، سپاهی به سوی او فرستاد و یاران او را از اطرافش پراکنده ساختند و او را کشتند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-73\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-73\" rel=\"nofollow\">[۷۲]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n<ul>\n\t<li><b><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/قیام_صاحب_زنج\" title=\"قیام صاحب زنج\" rel=\"nofollow\">قیام صاحب زنج<\/a><\/b>: زنگیان به رهبری علی بن محمد معروف به <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/صاحب_زنج\" title=\"صاحب زنج\" rel=\"nofollow\">صاحب زنج<\/a> در <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سال_۲۵۵_قمری\" title=\"سال ۲۵۵ قمری\" rel=\"nofollow\">سال ۲۵۵ قمری<\/a> علیه خلیفه عباسی قیام کردند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-:1_74-0\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-:1-74\" rel=\"nofollow\">[۷۳]<\/a><\/sup> این قیام پانزده سال طول کشید و مناطق وسیعی را تحت اشغال خود در آورد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-75\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-75\" rel=\"nofollow\">[۷۴]<\/a><\/sup> امام حسن عسکری(ع) <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/صاحب_زنج\" title=\"صاحب زنج\" rel=\"nofollow\">صاحب زنج<\/a> را از <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/اهل_بیت\" title=\"اهل بیت\" rel=\"nofollow\">اهل بیت<\/a> نمی‌دانست.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-76\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-76\" rel=\"nofollow\">[۷۵]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n<h2><span class=\"mw-headline\">ارتباط امام و شیعیان<\/span><\/h2>\n\n<p>با توجه به فشارهای <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/عباسیان\" title=\"عباسیان\" rel=\"nofollow\">عباسیان<\/a> بر شیعیان، جامعه شیعه در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/تقیه\" title=\"تقیه\" rel=\"nofollow\">تقیه<\/a> به سر می‌برد. با این حال امام حسن عسکری(ع) نسبت به اداره امور شیعیان و گردآوری <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/وجوهات\" title=\"وجوهات\" rel=\"nofollow\">وجوهات<\/a> اهتمام داشت و وکیلانی به سرزمین‌های مختلف می‌فرستاد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-77\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-77\" rel=\"nofollow\">[۷۶]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<p><b>دیدار با امام<\/b><\/p>\n\n<p>از گزارش‌های تاریخی برمی‌آید که در بخش‌هایی از زندگی امام عسکری(ع)، محدودیت‌هایی برای ارتباط مستقیم شیعیان با امام وجود داشت.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-78\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-78\" rel=\"nofollow\">[۷۷]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<div class=\"quotebox pullquote floatright\" style=\"width:230px;font-size:16px;background-color:#ffeebb;\">\n<blockquote class=\"quotebox-quote right-aligned\">\n<p>امام عسکری(ع):<br \/>\n«عبادت، بسیاریِ <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/روزه\" title=\"روزه\" rel=\"nofollow\">روزه<\/a> و <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/نماز\" title=\"نماز\" rel=\"nofollow\">نماز<\/a> نیست، بلکه <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/عبادت\" title=\"عبادت\" rel=\"nofollow\">عبادت<\/a>، اندیشیدنِ بسیار در امر الهی است»<\/p>\n<\/blockquote>\n\n<p><cite class=\"left-aligned\"><small><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/ابن_شعبه_حرانی\" title=\"ابن شعبه حرانی\" rel=\"nofollow\">ابن شعبه حرانی<\/a>، <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/تحف_العقول\" title=\"تحف العقول\" rel=\"nofollow\">تحف العقول<\/a>، ص۴۸۸.<\/small><\/cite><\/p>\n<\/div>\n\n<p>از این رو هنگامی که امام به دارالخلافه برده می‌شد، شیعیان در مسیر حرکت او حاضر می‌شدند تا او را ملاقات کنند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-79\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-79\" rel=\"nofollow\">[۷۸]<\/a><\/sup> <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیخ_طوسی\" title=\"شیخ طوسی\" rel=\"nofollow\">شیخ طوسی<\/a> خبری نقل کرده که حاکی از تجمع مردم هنگام عبور امام عسکری(ع) و احترام آنها به وی است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-80\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-80\" rel=\"nofollow\">[۷۹]<\/a><\/sup> ولی به خاطر مراقبت‌های حکومت، گاه امام(ع)، شیعیان را از همین نوع رابطه با خود نیز منع می‌کرد. علی بن جعفر حلبی نقل کرده: در یکی از روزها که قرار بود امام به‌ دارالخلافه برود ما به انتظار دیدار وی جمع شدیم؛ در این حال از طرف آن حضرت <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/توقیع\" title=\"توقیع\" rel=\"nofollow\">توقیعی<\/a> (نوشته‌ای) بدین مضمون به ما رسید: «کسی بر من سلام و حتی اشاره هم به طرف من نکند؛ زیرا در امان نیستید.»<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-81\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-81\" rel=\"nofollow\">[۸۰]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<p><b>نمایندگان امام<\/b><\/p>\n\n<div class=\"hatnote navigation-not-searchable\">مقالهٔ اصلی: <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سازمان_وکالت\" title=\"سازمان وکالت\" rel=\"nofollow\">سازمان وکالت<\/a><\/div>\n\n<p>امام عسکری(ع) مانند امامان پیش از خود از نمایندگانی جهت ارتباط با شیعیان استفاده می‌کرد. در منابع امامی <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/عثمان_بن_سعید\" title=\"عثمان بن سعید\" rel=\"nofollow\">عثمان بن سعید<\/a> به عنوان <a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=باب_(نماینده_امام)&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"باب (نماینده امام) (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">باب<\/a> [نماینده و رابط امام با مردم] شناخته شده است. وی پس از شهادت امام عسکری(ع)، نخستین نایب خاص <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_مهدی_عجل_الله_تعالی_فرجه\" title=\"امام مهدی عجل الله تعالی فرجه\" rel=\"nofollow\">امام زمان(عج)<\/a> در غیبت صغری بود.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-82\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-82\" rel=\"nofollow\">[۸۱]<\/a><\/sup> همچنین <a class=\"new\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/w\/index.php?title=عقید_غلام_امام_حسن_عسکری&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"عقید غلام امام حسن عسکری (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\">عقید<\/a>، خادمِ خاصِ وی که امام او را از کودکی بزرگ کرده بود حامل بسیاری از نامه‌های ایشان به شیعیان بود.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-83\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-83\" rel=\"nofollow\">[۸۲]<\/a><\/sup> فردی با کنیه «ابوالادیان» خادم او نیز ارسال تعدادی از نامه‌ها را به عهده داشته است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-84\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-84\" rel=\"nofollow\">[۸۳]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<p><b>نامه‌نگاری<\/b><\/p>\n\n<p>از راه‌های ارتباطی شیعیان با امام عسکری(ع)، مکاتبه بود؛ برای نمونه می‌توان به نامه‌های ایشان به <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/علی_بن_حسین_بن_بابویه\" title=\"علی بن حسین بن بابویه\" rel=\"nofollow\">علی بن حسین بن بابویه<\/a><sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-85\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-85\" rel=\"nofollow\">[۸۴]<\/a><\/sup> و نامه به مردم <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/قم\" title=\"قم\" rel=\"nofollow\">قم<\/a> و آبه(<a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/آوه\" title=\"آوه\" rel=\"nofollow\">آوه<\/a>)<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-86\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-86\" rel=\"nofollow\">[۸۵]<\/a><\/sup> اشاره کرد. در کتاب <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/کمال_الدین\" title=\"کمال الدین\" rel=\"nofollow\">کمال الدین<\/a> آمده است ایشان اندکی قبل از شهادت، نامه‌های متعددی را به دست خود برای <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/مدینه\" title=\"مدینه\" rel=\"nofollow\">مدینه<\/a> نوشت.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-87\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-87\" rel=\"nofollow\">[۸۶]<\/a><\/sup> شیعیان نیز در مسائل و موضوعات مختلف برای ایشان نامه می‌نوشتند و پاسخ آن را دریافت می‌کردند.<\/p>\n\n<h3><span class=\"mw-headline\">آماده‌‌سازی شیعیان برای عصر غیبت<\/span><\/h3>\n\n<p>برخی از منابعی که به تحلیل وقایع تاریخی عصر امام عسکری(ع) پرداخته‌اند، معتقدند که ایشان اقداماتی برای آماده‌سازی ورود <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیعه\" title=\"شیعه\" rel=\"nofollow\">شیعه<\/a> به <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/غیبت_امام_دوازدهم\" title=\"غیبت امام دوازدهم\" rel=\"nofollow\">عصر غیبت<\/a> انجام داد: سخن گفتن امام عسکری(ع) با اصحاب خود از پسِ پرده و اینکه بیشتر فعالیت‌های مربوط به امام، توسط <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سازمان_وکالت\" title=\"سازمان وکالت\" rel=\"nofollow\">وکیلان<\/a> او انجام می‌گرفت را از جمله این اقدامات دانسته‌اند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-88\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-88\" rel=\"nofollow\">[۸۷]<\/a><\/sup> مدرسی طباطبایی بر این باور است که امام عسکری برای آموزش نحوه حل مسائل علمی، گاه پاسخ سؤال‌های <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/فقه\" title=\"فقه\" rel=\"nofollow\">فقهی<\/a> را به صورت کامل بیان نمی‌کرد<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-89\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-89\" rel=\"nofollow\">[۸۸]<\/a><\/sup> و گاه نیز به بیان قاعده‌ای کلی می‌پرداخت تا فقها بتوانند به کمک آن، به پاسخ برسند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-90\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-90\" rel=\"nofollow\">[۸۹]<\/a><\/sup> <sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-91\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-91\" rel=\"nofollow\">[یادداشت ۲]<\/a><\/sup>بعضی اوقات نیز امام برای پاسخ به پرسش‌های فقهی مراجعه به کتاب‌های <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/حدیث\" title=\"حدیث\" rel=\"nofollow\">حدیثی<\/a> شیعه را پیشنهاد می‌داد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-92\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-92\" rel=\"nofollow\">[۹۰]<\/a><\/sup> با این‌گونه اقدامات، جامعه شیعه آموزش می‌دید تا مشکلات و مسائل فقهی و عقیدتی خود را بدون نیاز به مراجعه به امام حاضر حل کند.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-93\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-93\" rel=\"nofollow\">[۹۱]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<div class=\"quotebox pullquote floatleft\" style=\"width:230px;font-size:14px;background-color:#F0FFFF;\">\n<div class=\"quotebox-title\">امام حسن عسکری(ع):<\/div>\n\n<blockquote class=\"quotebox-quote right-aligned\">\n<p>نشانه های <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/مؤمن\" title=\"مؤمن\" rel=\"nofollow\">مؤمن<\/a> پنج چیز است:<\/p>\n\n<ul>\n\t<li>خواندن ۵۱ رکعت نماز، (۱۷ رکعت واجب (<a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/نمازهای_یومیه\" title=\"نمازهای یومیه\" rel=\"nofollow\">نمازهای یومیه<\/a>) و ۳۴ رکعت مستحب نافله‌های روزانه در هر شب و روز)<\/li>\n\t<li><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/زیارت_اربعین\" title=\"زیارت اربعین\" rel=\"nofollow\">زیارت اربعین<\/a>.<\/li>\n\t<li><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/انگشتر\" title=\"انگشتر\" rel=\"nofollow\">انگشتر<\/a> به دست راست کردن.<\/li>\n\t<li>پیشانی را در <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سجده\" title=\"سجده\" rel=\"nofollow\">سجده<\/a> بر خاک نهادن.<\/li>\n\t<li>بلند گفتن «<a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/بسم_الله_الرحمن_الرحیم\" title=\"بسم الله الرحمن الرحیم\" rel=\"nofollow\">بسم الله الرحمن الرحیم<\/a>»<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n\n<p><cite class=\"left-aligned\"><small><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیخ_طوسی\" title=\"شیخ طوسی\" rel=\"nofollow\">طوسی<\/a>، <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/تهذیب_الاحکام\" title=\"تهذیب الاحکام\" rel=\"nofollow\">تهذیب الاحکام<\/a>، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۵۲.<\/small><\/cite><\/p>\n<\/div>\n\n<h2><span class=\"mw-headline\">تبیین معارف دینی<\/span><\/h2>\n\n<p><b>آموزه‌های شیعی<\/b><\/p>\n\n<p>با توجه به پیچیدگی‌ها و ابهامات مربوط به تعیین <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام\" title=\"امام\" rel=\"nofollow\">امام<\/a> در آن دوران، در سخنان و نامه‌های امام حسن عسکری(ع)، به این آموزه برمی‌خوریم که زمین از حجت خالی نمی‌ماند<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-94\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-94\" rel=\"nofollow\">[۹۲]<\/a><\/sup> و اینکه اگر امامت با انقطاع روبه‌رو شود و اتصال آن مخدوش گردد، امور خداوند مختل خواهد شد.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-95\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-95\" rel=\"nofollow\">[۹۳]<\/a><\/sup> و حجت خدا بر روی زمین نعمتی است که خدا به مؤمنان داده و آنان را با این هدایت، اکرام کرده است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-96\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-96\" rel=\"nofollow\">[۹۴]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<p>یکی دیگر از آموزه‌هایی که به اقتضای فشارهای موجود بر شیعیان در آن عصر به تکرار در سخنان آن حضرت دیده می‌شود، دعوت به صبر و باور به فرج و انتظار برای آن است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-97\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-97\" rel=\"nofollow\">[۹۵]<\/a><\/sup> همچنین در احادیث آن حضرت بر تنظیم روابط درونی جامعه شیعه و معاشرت با برادران دینی نیز تاکید ویژه‌ای دیده می‌شود.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-98\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-98\" rel=\"nofollow\">[۹۶]<\/a><\/sup><\/p>\n\n<p><b>تفسیر قرآن<\/b><\/p>\n\n<div class=\"hatnote navigation-not-searchable\">مقالهٔ اصلی: <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/تفسیر_امام_حسن_عسکری_(ع)\" title=\"تفسیر امام حسن عسکری (ع)\" rel=\"nofollow\">تفسیر امام حسن عسکری (ع)<\/a><\/div>\n\n<p><a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/تفسیر\" title=\"تفسیر\" rel=\"nofollow\">تفسیر<\/a> قرآن از جمله زمینه‌هایی است که مورد توجه ویژه امام حسن عسکری(ع) بوده است. کتاب تفسیری که در شمار کهن‌ترین آثار میراث تفسیری <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامیه\" title=\"امامیه\" rel=\"nofollow\">امامیه<\/a> است به ایشان منسوب شده است.<\/p>\n\n<p><b>کلام و عقاید<\/b><\/p>\n\n<p>امام حسن عسکری(ع) در شرایطی به امامت رسید که اختلافاتی اعتقادی در صفوف امامیه پدید آمده بود و اختلافاتی نیز در همان دوره امامت ایشان به وجود آمد. برای نمونه یکی از این مسائل بحث «نفی جسمانیت خداوند» بود که از سال‌ها قبل مطرح بود. در زمان امام حسن عسکری(ع) این اختلاف به اندازه‌ای زیاد شد که <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/سهل_بن_زیاد_آدمی\" title=\"سهل بن زیاد آدمی\" rel=\"nofollow\">سهل بن زیاد آدمی<\/a> نامه‌ای به امام نوشت و از ایشان دراین‌باره راهنمایی خواست. امام در پاسخ، از فرورفتن در مباحث ذات، پرهیز داد و سپس با اشاره به آیاتی از قرآن، فرمود:<\/p>\n\n<dl>\n\t<dd>\n\t<dl>\n\t\t<dd>\n\t\t<dl>\n\t\t\t<dd>خدا یکتا و یگانه است؛ نه زاییده و نه زاده‌شده است و نه برای او همتایی است. آفریننده است نه آفریده. هر آنچه بخواهد از اجسام و غیر آن می‌آفریند و خود جسم نیست... چیزی شبیه او نیست و او شنوا و بیناست.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-99\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-99\" rel=\"nofollow\">[۹۷]<\/a><\/sup><\/dd>\n\t\t<\/dl>\n\t\t<\/dd>\n\t<\/dl>\n\t<\/dd>\n<\/dl>\n\n<p><b>فقه<\/b><\/p>\n\n<p>در علم حدیث، یکی از القابی که برای امام حسن عسکری(ع) به کار رفته، لقب «فقیه» است.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-100\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-100\" rel=\"nofollow\">[۹۸]<\/a><\/sup> این نشان می‌دهد که امام از سوی اصحابش به طور خاص به این وجه شناخته می‌شده است. بخشی از احادیث ایشان به حوزه <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/فقه\" title=\"فقه\" rel=\"nofollow\">فقه<\/a> و ابواب مختلف آن مربوط می‌شود. از آنجا که تدوین مذهب فقهی <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امامیه\" title=\"امامیه\" rel=\"nofollow\">امامیه<\/a> پیشتر توسط <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_صادق(ع)\" title=\"امام صادق(ع)\" rel=\"nofollow\">امام صادق(ع)<\/a> انجام گرفته و سپس مراحل کمال خود را در زمان <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_کاظم(ع)\" title=\"امام کاظم(ع)\" rel=\"nofollow\">امام کاظم(ع)<\/a> و <a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_رضا(ع)\" title=\"امام رضا(ع)\" rel=\"nofollow\">امام رضا(ع)<\/a> طی کرده بود، امام حسن عسکری(ع) بیشتر به فروعی پرداختند که <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/مسائل_مستحدثه\" title=\"مسائل مستحدثه\" rel=\"nofollow\"> مستحدث<\/a>(نوپدید) در زمان ایشان بود و یا به دلیلی در عصر ایشان چالش برانگیز بوده است مانند مسئله آغاز <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/رمضان\" title=\"رمضان\" rel=\"nofollow\">رمضان<\/a> و بحث <a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/خمس\" title=\"خمس\" rel=\"nofollow\">خمس<\/a>.<sup class=\"reference\" id=\"cite_ref-101\"><a href=\"https:\/\/fa.wikishia.net\/view\/امام_حسن_عسکری_علیه‌السلام#cite_note-101\" rel=\"nofollow\">[۹۹]<\/a><\/sup><\/p>","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2024-10-12 07:18:53","content_date_event":"2024-10-12 07:18:53","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2024-10-12 07:19:56","content_date_register":"2024-10-12 07:19:56","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":3071,"eid":0,"attach_title":null,"attaches":[{"sizes":{"150":".\/cache\/155\/attach\/202410\/666259_1549797378_150_88.webp","300":".\/cache\/155\/attach\/202410\/666259_1549797378_300_175.webp","400":".\/cache\/155\/attach\/202410\/666259_1549797378_400_233.webp","600":".\/cache\/155\/attach\/202410\/666259_1549797378_600_350.webp","900":".\/cache\/155\/attach\/202410\/666259_1549797378_600_350.webp","1200":".\/cache\/155\/attach\/202410\/666259_1549797378_600_350.webp"},"ext":"webp","file_media":1,"token":1549797378,"files":{"original":{"url":".\/file\/155\/attach\/202410\/666259_1549797378.webp","width":600,"height":350,"size":0}}}]}]]